Bugun...


Bilhan Akkaya

facebook-paylas
AZTEK, MAYA VEYA İNKALAR İSPANYA’YI FETHETSEYDİ
Tarih: 11-07-2024 19:46:00 Güncelleme: 10-08-2024 21:11:00


Çoğu insan; İspanyolların fetihten sonra yerlilere kültür, mimarlık, gelenek, müzik, sanat vs öğrettiğini  düşünüyor ama bunların hepsi ne kadar doğru?
 
* HİJYEN: Aztekler İspanya'yı fethetselerdi; İspanyollar’a haftada bir değil günde iki kez banyo yapmayı öğreteceklerdi.
 
* İLAÇ: Aztek bitkileri o dönemde dünyanın en gelişkin, çeşitli ve iyileştirmeye odaklı kullanılan bitkileriydi. Yerlilerin veya İspanyollar’a göre “vahşilerin" farklı dalları içinde  barındıran tıp fakülteleri vardı: Dahili tıp (Tlamatepatli), cerrahi (texoxotla), Hematoloji (tezoc-tezoani), vb. Hastalıkların, salgınların nedenlerini ve onları nasıl tedavi edeceklerini biliyorlardı, fitil, merhem, vantuz vb. kullanmayı biliyorlardı.
 
*MİMARLIK: Amerika genelinde şehir planlaması, mühendislik ve mimariye dair yüzlerce örnek hala ayaktadır. Teotihuacan, Tula, Xochicalco, Tenayuca vb. bunların hepsi Mısır piramitlerinden daha büyük bir karmaşıklığa sahiptir. Tüm bunlara rağmen İspanyollar bunların "vahşiler" tarafından yapıldığını biliyorlardı. İnka Merdivenleri’ni de eklemek isterim. 
 
*ASTRONOMİ VE MATEMATİK: Mayalar matematik dünyasına "sıfır" sayısını kazandıranlardı , Avrupa'dan daha doğru takvime ek olarak Mayalar, Doğu'daki işgalcilere ( İspanyollar vb.) karşı çok gelişmiş bir astronomiye de sahipti.
 
*TARIM: Yerliler, antik dünyada benzersiz bir sistemle binlerce hektar tarım yapmayı başarmıştı, "çinampalar" veya yapay adalar, gerçek yüzen bahçeler ile suda tarım yapılıyordu. Pirinç teraslarını da tüm dünya bilmektedir. 
 
*SANAT:  Kumaş, çamur veya farklı metaller, ahşap ve tüyler kullanılarak yapılan yerli çalışmaları; Avrupalılar’ı ,mükemmellikleri ve güzellikleri nedeniyle şaşkınlığa çevirmişti. Amerika fethedilmeden yüzyıllar önce kağıt; ağaç kabuğu kullanılarak üretilmişti ve bu kağıtla kitaplar ve ünlü “kodeler” yapılmıştı. 
 
*MÜZİK:  İspanyollar da müziğin önemini anlamamışlardı ; yerliler aşk ve arkadaşlığa veya doğayla beraber yaşamaya yönelik şiirler ve şarkılar yapmıştı. 
 
*EKONOMİ VE TİCARET: Hiçbir uygarlık İnkalar ve Aztekler kadar ticareti geliştirmemişti. Pazarları ; Nikaragua'ya kadar ulaşmıştı ve İspanyollar kolonizasyonun ne olduğunu bilmezken, yerliler kendi kendine yeterli ve organize bir ekonomiye sahiplerdi.
 
Heykel: Cahuide Anıtı


Bu yazı 646 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 5 4 0 1 13 2 13 +11
2 Galatasaray 4 4 0 0 14 3 12 +11
3 Başakşehir FK 4 3 0 1 11 5 10 +6
4 Beşiktaş 3 3 0 0 8 2 9 +6
5 Eyüpspor 5 2 0 3 8 4 9 +4
6 Konyaspor 5 2 2 1 6 7 7 -1
7 Sivasspor 5 2 2 1 5 6 7 -1
8 Göztepe 4 1 0 3 5 3 6 +2
9 Samsunspor 4 2 2 0 4 3 6 +1
10 Kasımpaşa 5 1 2 2 6 8 5 -2
11 Antalyaspor 4 1 2 1 7 11 4 -4
12 Çaykur Rizespor 5 1 3 1 3 13 4 -10
13 Gaziantep FK 3 1 2 0 3 4 3 -1
14 Bodrum FK 5 1 4 0 4 9 3 -5
15 Trabzonspor 2 0 0 2 0 0 2 0
16 Kayserispor 3 0 1 2 3 4 2 -1
17 Alanyaspor 4 0 2 2 4 9 2 -5
18 Hatayspor 4 0 3 1 4 9 1 -5
19 Adana Demirspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 İstanbulspor 5 4 1 0 11 4 12 +7
2 Iğdır FK 5 3 1 1 10 3 10 +7
3 Pendikspor 5 3 2 0 10 8 9 +2
4 Kocaelispor 5 3 2 0 6 7 9 -1
5 Manisa FK 5 2 1 2 8 6 8 +2
6 Gençlerbirliği 5 2 1 2 5 4 8 +1
7 Amed SK 5 2 1 2 4 1 8 +3
8 Bandırmaspor 5 2 2 1 7 7 7 0
9 Ümraniyespor 5 2 2 1 7 8 7 -1
10 Sakaryaspor 5 1 0 4 6 4 7 +2
11 MKE Ankaragücü 5 2 3 0 6 6 6 0
12 Erzurumspor FK 5 2 3 0 6 5 6 +1
13 Şanlıurfaspor 5 2 3 0 6 10 6 -4
14 Çorum FK 5 1 1 3 7 6 6 +1
15 Fatih Karagümrük 5 1 1 3 7 8 6 -1
16 Keçiörengücü 4 1 1 2 4 4 5 0
17 Boluspor 5 1 2 2 5 6 5 -1
18 Adanaspor 4 1 2 1 6 11 4 -5
19 Esenler Erokspor 4 1 3 0 5 7 3 -2
20 Yeni Malatyaspor 4 0 4 0 0 11 3 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 GMG Kastamonuspor 3 3 0 0 7 3 9 +4
2 Altınordu 3 2 0 1 4 0 7 +4
3 24Erzincanspor 3 2 0 1 4 0 7 +4
4 Adana 1954 Futbol Kulübü 3 2 0 1 3 1 7 +2
5 Batman Petrolspor 3 2 1 0 3 1 6 +2
6 Sarıyer 3 1 0 2 4 1 5 +3
7 İskenderunspor A.Ş. 3 1 1 1 2 2 4 0
8 Kırklarelispor 3 1 1 1 2 2 4 0
9 Tuzlaspor 3 1 1 1 2 2 4 0
10 1461 Trabzon FK 3 1 1 1 2 2 4 0
11 Altay 3 1 1 1 1 2 4 -1
12 İnegölspor 3 1 1 1 1 2 4 -1
13 Fethiyespor 3 1 2 0 4 6 3 -2
14 Kepezspor FAŞ 3 0 1 2 1 2 2 -1
15 Sincan Belediyesi Ankaraspor 3 0 2 1 1 3 1 -2
16 Karaköprü Belediyespor 3 0 2 1 2 5 1 -3
17 Isparta 32 Spor 3 0 2 1 1 5 1 -4
18 Hes İlaç Afyonspor 3 0 3 0 1 6 0 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Bursaspor 2 2 0 0 5 0 6 +5
2 Belediye Kütahyaspor 2 2 0 0 3 0 6 +3
3 Bornova 1877 2 1 0 1 4 0 4 +4
4 Karşıyaka 2 1 0 1 3 0 4 +3
5 Silifke Belediye Spor 2 1 0 1 2 1 4 +1
6 Artvin Hopaspor 2 1 0 1 1 0 4 +1
7 Muş Spor Kulübü 2 1 0 1 1 0 4 +1
8 Düzcespor 2 1 1 0 2 2 3 0
9 Anadolu Üniversitesi 2 1 1 0 1 1 3 0
10 Kahramanmaraşspor 2 1 1 0 1 1 3 0
11 23 Elazığ Futbol Kulübü 2 0 0 2 0 0 2 0
12 Kırşehir Futbol SK 2 0 1 1 0 2 1 -2
13 Kuşadasıspor 2 0 2 0 0 2 0 -2
14 Ergene Velimeşe 2 0 2 0 1 4 0 -3
15 Tokat Bld Plevnespor 2 0 2 0 0 4 0 -4
16 Bulvarspor 2 0 2 0 0 7 0 -7
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/09/2024 Antalyaspor vs Adana Demirspor
 17/09/2024 Galatasaray vs Gaziantep FK
 18/09/2024 Samsunspor vs Başakşehir FK
 19/09/2024 Trabzonspor vs Kayserispor
 20/09/2024 Hatayspor vs Bodrum FK
 21/09/2024 Konyaspor vs Sivasspor
 21/09/2024 Fenerbahçe vs Galatasaray
 22/09/2024 Çaykur Rizespor vs Samsunspor
 22/09/2024 Kasımpaşa vs Antalyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/09/2024 Adanaspor vs Keçiörengücü
 20/09/2024 Erzurumspor FK vs Esenler Erokspor
 20/09/2024 Manisa FK vs Yeni Malatyaspor
 21/09/2024 Pendikspor vs Gençlerbirliği
 21/09/2024 Amed SK vs Boluspor
 21/09/2024 MKE Ankaragücü vs Sakaryaspor
 22/09/2024 Keçiörengücü vs Iğdır FK
 22/09/2024 Ümraniyespor vs Adanaspor
 22/09/2024 Çorum FK vs Kocaelispor
 22/09/2024 İstanbulspor vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2024 Kepezspor FAŞ vs Afyonspor Kulübü
 21/09/2024 Sincan Belediyesi Ankaraspor vs 1461 Trabzon FK
 21/09/2024 İnegölspor vs İskenderunspor A.Ş.
 22/09/2024 GMG Kastamonuspor vs Karaköprü Belediyespor
 22/09/2024 Kırklarelispor vs Altınordu
 22/09/2024 Tuzlaspor vs Altay
 22/09/2024 Fethiyespor vs Batman Petrolspor
 22/09/2024 Isparta 32 Spor vs Sarıyer
 22/09/2024 24Erzincanspor vs Adana 01 Futbol Kulübü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2024 Bornova 1877 vs Artvin Hopaspor
 22/09/2024 Kahramanmaraşspor vs Kuşadasıspor
 22/09/2024 Muş Spor Kulübü vs Belediye Kütahyaspor
 22/09/2024 Tokat Bld Plevnespor vs Kırşehir Futbol SK
 22/09/2024 Anadolu Üniversitesi vs Silifke Belediye Spor
 22/09/2024 Düzcespor vs Bulvarspor
 22/09/2024 Ergene Velimeşe vs Bursaspor
 22/09/2024 Karşıyaka vs 23 Elazığ Futbol Kulübü
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Henüz anket oluşturulmamış.
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI