Her çocuk bir kalem tutar. Bir fırça tutar. Bir boya seçer. Peki o kalemle neyi çizeceğini, o fırçayla hangi hikâyeyi anlatacağını biz belirliyor muyuz?

Uzun yıllardır okul öncesi eğitimin içinde olan bir öğretmen olarak şuna inanıyorum: Erken çocukluk yalnızca akademik becerilerin değil, kimliğin, aidiyetin ve estetik bakışın da temellerinin atıldığı dönemdir. Çocuk, dünyayı önce dokunarak, hissederek ve üreterek tanır.

İşte bu yüzden geleneksel Türk sanatları yalnızca geçmişe ait estetik ürünler değildir. Onlar, çocukların gelişimini çok yönlü destekleyen güçlü eğitim araçlarıdır.

Bir tezhip motifi üzerinde çalışan çocuk dikkatini daha uzun süre korumayı öğrenir. Bir ebru teknesinde renklerin birbirine karışmasını izleyen çocuk, merak etmeyi ve denemekten korkmamayı keşfeder. Minyatürlerle tanışan çocuk ayrıntıları fark etmeyi, olayları farklı açılardan yorumlamayı öğrenir. Kilim motiflerini inceleyen çocuk ise semboller aracılığıyla düşünmeye başlar; her desenin bir anlam taşıdığını fark eder.

Bu süreçte gelişen yalnızca el becerileri değildir.

İnce motor becerileri güçlenir, el-göz koordinasyonu desteklenir, dikkat süresi uzar, sabır gelişir. Çocuk üretirken plan yapmayı, hata yaptığında yeniden denemeyi ve başladığı işi tamamlamayı öğrenir.

Belki de en önemlisi, yaratıcılığı gelişir.

Çünkü gerçek yaratıcılık, boş bir sayfaya rastgele çizgiler çizmek değildir. Yaratıcılık; köklerinden beslenerek yeni fikirler üretebilme becerisidir. Geleneksel sanatlar çocuklara hazır kalıplar sunmaz; onlara ilham verir. Aynı motiften yüzlerce farklı yorum çıkabileceğini gösterir. Böylece çocuk hem kültürünü tanır hem de kendi özgün ifadesini oluşturur.

Bugün çocuklarımız dünyanın pek çok kültürünü tanıyor. Bu elbette kıymetlidir. Ancak kendi medeniyetinin renklerini, desenlerini ve hikâyelerini de aynı doğallıkla tanımaya hakkı vardır.

Çünkü kültür, yalnızca anlatılarak aktarılmaz.

Kültür; boyayla, desenle, dokuyla, oyunla ve sanatla yaşatılır.

Benim hayalim, okul öncesi sınıflarında geleneksel Türk sanatlarının yalnızca etkinlik köşelerinde değil, çocukların günlük öğrenme yolculuğunun doğal bir parçası hâline gelmesidir.

Çünkü kendi kültürünü tanıyan çocuk, dünyaya daha güçlü bakar.

Köklerini bilen çocuk ise geleceğe daha sağlam yürür.